Filtry zmiękczające są urządzeniami hydraulicznymi przeznaczonymi do pozbywania się twardości z wody. Wysoka twardość wody to wynikowa zawartości jonów magnezu oraz wapnia. Są one przyczyną występowania białego nalotu – kamienia kotłowego – na armaturze oraz urządzeniach AGD. Kamień jest problematycznym następstwem ponadprzeciętnej twardości wody. Ze względu na jonowy model twardości zmiękczacze wody opierają się na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia i magnezu posiadają ładunek dodatni). Przykłady tych złóż to m.in. Purolite. Są to zdecydowanie kwaśne złoża o niskim odczynie pH.
Prócz eliminowania twardości z oczyszczanej wody pewne złoża doskonale radzą sobie także z takimi niechcianymi substancjami jak żelazo lub amoniak. Żywotność złóż jonowymiennych jest dość duża i waha się od 10 do 15 lat. Wtedy zalecana jest całkowita wymiana złoża. Podczas użytkowania złoże zatraca swoje własności jonowymienne, więc co jakiś czas należy prowadzić odnawianie roztworami soli. Ilość dni pomiędzy regeneracjami jest ustalana indywidualnie oraz jest ściśle zależna od jakości oczyszczanej wody oraz pojemności jonowymiennej aparatu (ściśle uzależnionej od ilości żywicy). Dobre zmiękczacze wody charakteryzują duże wartości natężenia przepływu, kierowane są zupełnie automatycznie, zaś czystość wody wynikowej spełnia najbardziej surowe wymogi klientów.